Ontdek en beleef het verleden
Reis terug naar de eerste boeren van Nederland. Hoe leefden, bouwden en dachten de Bandkeramiekers, en wat lieten zij ons na? Bij BC mOERveld stap je hun wereld binnen: een volledige nederzetting met boerderijen, OERgewassen en OERdieren, en een breed edu-actief aanbod voor scholen, gezinnen en groepen. Achter het centrum staat Stichting mOERveld, al ruim 15 jaar actief in educatie over deze 7.000 jaar oude boerencultuur. Vandaag groeien we uit tot hét Bandkeramiekcentrum van de Euregio: een plek waar beleving, educatie en erfgoed samenkomen, en waar kennis over het verleden als inspiratie dient voor de toekomst.
De eerste boeren van Noord-West Europa
Meer dan zevenduizend jaar geleden trokken de allereerste boeren ons gebied binnen. Rond 5300 v.Chr. brachten zij iets mee wat alles zou veranderen: de landbouw. Ze vestigden zich voor langere tijd op één plek, een radicale breuk met het rondtrekkende leven van jagers en verzamelaars.
Deze pioniers behoorden tot de Lineaire Bandkeramiek (LBK), een cultuur die zich tussen 5500 en 4500 v.Chr. over grote delen van Europa verspreidde. Hun naam danken ze aan hun kenmerkende aardewerk, versierd met spiralen en zigzagbanden. Ze bouwden grote langhuizen van hout en leem, verbouwden graan en hielden vee. Benieuwd hoe dat eruitzag?
Voedsel & Landbouw
De eerste boeren van Nederland brachten ruim 7.000 jaar geleden een revolutie teweeg. Ze verbouwden gewassen zoals emmertarwe, eenkoorn, gerst en peulvruchten, en hielden runderen, schapen, geiten en varkens. Hun voedsel vulden ze aan met wat de natuur bood: noten, bessen, fruit, kruiden en af en toe wild uit de omliggende bossen.
Op BC mOERveld ontdek je hoe deze pioniers hun akkers bewerkten, hun dieren verzorgden en voedsel bereidden zonder moderne hulpmiddelen. Door te zien, te doen en te proeven ervaar je hoe landbouw de basis legde voor het leven zoals wij dat vandaag kennen.
Wonen & Bouwen
Met hout, leem, stro, riet en maaskeien bouwden de Bandkeramiekers indrukwekkende boerderijen die tientallen meters lang konden zijn. Rond hun langhuizen ontstonden erven met werkplaatsen, opslagplaatsen, wilgenwanden en kuilen waarin voedsel werd bewaard of afval werd gedumpt. Alles wat zij maakten, kwam voort uit de materialen die het landschap hen bood.
Op BC mOERveld komt deze wereld opnieuw tot leven. Op basis van archeologisch onderzoek hebben we, samen met een grote groep vrijwilligers van jong tot oud, de huisplattegronden 13 (uit Maastricht) en 67 (uit Elsloo) gereconstrueerd. Zo kun je letterlijk rondlopen op de plek waar duizenden jaren geleden mensen woonden, werkten en samenleefden.
Bodem & Landschap
Het Zuid-Limburg van 7.000 jaar geleden zag er heel anders uit dan nu. Dichte loofbossen werden afgewisseld met open plekken waar de eerste boeren hun akkers aanlegden op de vruchtbare lössgronden. Deze bijzondere bodemsoort komt in Nederland vrijwel uitsluitend voor in delen van Zuid-Limburg en vormde de ideale basis voor de landbouw. De nabijgelegen Maas was een belangrijke bron van water, voedsel en verbinding, terwijl wilde dieren zoals edelherten, wilde zwijnen, reeën en oerossen onderdeel waren van het dagelijkse landschap.
Op BC mOERveld ontdek je waarom juist deze omgeving zo aantrekkelijk was voor de eerste boeren van Nederland. Hier ervaar je hoe bodem, water en natuur de keuzes van de Bandkeramiekers bepaalden en hoe die invloed vandaag de dag nog altijd zichtbaar is in het landschap.
Afval
Ook de Bandkeramiekers produceerden afval, maar zij gingen daar heel anders mee om dan wij. Langs hun boerderijen groeven ze kuilen waarin kapotte potten, versleten gereedschappen, dierlijke botten en verkoolde etensresten terechtkwamen. Wat voor hen waardeloos was, vormt tegenwoordig een onschatbare bron van informatie voor archeologen.
Op BC mOERveld ontdek je hoe juist deze afvalkuilen het verhaal van het dagelijks leven vertellen. Verkoolde graankorrels, gebroken aardewerk en andere achtergelaten voorwerpen helpen ons stap voor stap te reconstrueren hoe de eerste boeren leefden, aten en werkten. In verschillende musea en archeologische collecties ontdek je nog meer over de wereld van de Bandkeramiekers. Wil je meer weten over de verhalen achter bijzondere vondsten en het wetenschappelijke onderzoek dat deze inzichten mogelijk maakt? Klik dan op de knop hieronder en duik verder in de wereld van de Bandkeramiek.
Gemeenschap & Vrije tijd
Het leven van de Bandkeramiekers draaide, net als nu, niet alleen om werken. Families leefden samen in hechte gemeenschappen, vierden rituelen, begroeven hun doden met zorg en gaven betekenis aan het leven en de wereld om hen heen. Hoewel we hun muziek nooit zullen horen, laten archeologische vondsten zien dat mogelijk ook beleving, verbinding en cultuur een belangrijke plaats innamen.
Op BC mOERveld onderzoeken én beleven we deze menselijke kant van de Bandkeramiek. Projecten zoals Het Geheim van Herxheim en Bandkeramusic brengen archeologie, muziek en verhalen samen, zodat het verleden niet alleen zichtbaar wordt, maar ook voel- en beleefbaar.
Educatie
Bandkeramiek
Op een levensechte OERplek op BC mOERveld komt de Bandkeramiek pas écht tot leven. BC mOERveld biedt niet alleen een OERsfeer, maar ook een bijna levensecht practicum: boogschieten, vuur maken, graan oogsten om er vervolgens brood van te bakken en nog veel meer. Vaardigheden van onze voorouders die we inzetten voor het creëren van een duurzame toekomst. Bij deze activiteiten worden alle zintuigen geprikkeld. Meld je groep of klas nu aan en beleef het verleden op BC mOERveld!
Experimenteel belevingscentrum
Alles wat we weten over de Bandkeramiekers komt voort uit de sporen die zij hebben achtergelaten. Archeologische vondsten en onderzoeken geven ons steeds meer inzicht in hun manier van leven, maar pas door te experimenteren kunnen we deze kennis echt tot leven brengen. Met verschillende projecten onderzoeken we hoe onze voorouders leefden, werkten, bouwden, aten en samenleefden. Door oude technieken en materialen opnieuw uit te proberen en te gebruiken, ontdekken we wat er mogelijk schuilgaat achter de archeologische resten. Met een combinatie van kennis, nieuwsgierigheid en logisch nadenken maken we het verleden beleefbaar, tastbaar en voelbaar.
Het Geheim
van Herxheim
Wat gebeurde er écht in Herxheim? Jongeren ontwikkelen hier hun eigen Bandkeramiek-escape experience, geïnspireerd op het mysterieuze verhaal van Herxheim. Wat is daar zo’n 7000 jaar geleden precies gebeurd? Waren het rituelen? Of speelde kannibalisme een rol? Samen met archeologen, makers en erfgoedspecialisten duiken de jongeren in het verhaal van Herxheim. Ze onderzoeken en creëren een meeslepend spel vol puzzels, onderzoeken en raadsels, waaraan jij vrijwillig kunt deelnemen.
Terug naar
de Toekomst
Tijdens dit project werkten vrijwilligers van jong tot oud samen aan de reconstructie van de tweede Bandkeramische boerderij (Huis 67) op BC mOERveld. Met het project Terug naar de Toekomst is er geëxperimenteerd om elkaar creatief te stimuleren. Het project bestond uit drie pijlers: nieuwe jongeren actief deel laten nemen, jongeren vaardigheden leren en zeggenschap geven over het interpreteren, waarderen en representeren van het verhaal van de Bandkeramiekers.
Bandkeramusic
Een muzikaal erfgoedproject voor jong en oud! Geïnspireerd door het leven in de steentijd zijn deelnemers, onder begeleiding van professionals, zelf gaan experimenteren met muziek. Ze maakten instrumenten geïnspireerd op de tijd van de Bandkeramiek, leerden deze bespelen en namen hun muziek op in de akoestiek van de bandkeramische boerderij (Huis 13) op BC mOERveld. Het project werd feestelijk afgesloten met een slotconcert en een audiovisuele show.
In de paalsporen van de Bandkeramiekers
In 2023 werd op BC mOERveld het eerste Bandkeramische erfgoedproject gestart. Samen met vrijwilligers, omwonenden, schoolgaande jeugd en professionals werd gewerkt aan de bouw van de eerste reconstructie van een Bandkeramische boerderij in Limburg. Het gaat om huisplattegrond 13 uit de Bandkeramische nederzetting van Hoogcanne in Maastricht. Met dit project kwam een stukje van de oudste boerencultuur van Nederland opnieuw tot leven en werd een belangrijke mijlpaal bereikt in het zichtbaar en beleefbaar maken van de Bandkeramiek.
De OERboerroute
BC mOERveld is hét start- en eindpunt van de De OERboer fietsroute van Visit Zuid-Limburg. Deze route voert je langs alle bandkeramische hotspots in Zuid-Limburg aan de hand van twee lussen. Het prachtige routeboekje is nu online te verkrijgen op de website van Visit Zuid-Limburg of fysiek op BC mOERveld.
Beleef de
Bandkeramiek
Op BC mOERveld leer je niet uit een boek, maar door te doen. Maak kennis met de Bandkeramiek via workshops, educatieve programma's en activiteiten waarin het verleden tot leven komt.
Bouw mee aan het
verhaal van BC mOERveld
Blijf op de hoogte
Meld je aan voor de nieuwsbrief en mis geen enkel moment